(Bangkok, 16hb) Hakim Mahkamah Persekutuan Malaysia, Nordin Hassan menegaskan bahawa dalam era digital, para hakim mesti aktif mendekati dan memahami teknologi perundangan, tetapi tidak boleh terlalu bergantung kepada teknologi demi menjaga ketepatan pertimbangan kehakiman.
Beliau menyatakan bahawa pendirian institusi kehakiman Malaysia adalah jelas, iaitu teknologi harus dimanfaatkan dengan baik namun mesti dikawal dengan disiplin serta berhati-hati. Hakim bukan sahaja perlu menguasai alat teknologi, bahkan memahami kesannya serta risiko tersembunyi.
Beliau berkata, sistem mahkamah elektronik, mekanisme penyelesaian pertikaian secara atas talian, serta pengendalian bukti digital, semuanya memerlukan hakim untuk bukan sahaja mempunyai ilmu undang-undang tetapi juga celik digital, termasuk keupayaan menggunakan alat inovasi teknologi seperti Kecerdasan Buatan (AI).
Namun begitu, beliau mengingatkan, walaupun teknologi mampu meningkatkan kecekapan, memperkukuh analisis maklumat dan memudahkan urusan kehakiman, risiko terbesar bukanlah teknologi mengambil alih tugas hakim, tetapi apabila sistem kehakiman terlalu bergantung kepada teknologi. Dalam jangka masa panjang, sistem automasi malah mungkin mempengaruhi pertimbangan kehakiman secara halus, justeru institusi kehakiman perlu sentiasa berwaspada.
"Mahkamah boleh menggunakan teknologi, tetapi sekali-kali tidak boleh mengabaikan pertimbangan kehakiman."
Nordin Hassan berkata demikian semasa merasmikan "Forum Integriti Kehakiman Dunia 2026" anjuran Institut Kajian Strategik Antarabangsa Malaysia yang pertama kali diadakan, bertempat di Universiti Rangsit, Bangkok, Thailand baru-baru ini.
Beliau berkata, menghadapi transformasi digital, perubahan politik dan penstrukturan semula ekonomi, dalam usaha terus mempertahankan semangat kedaulatan undang-undang, institusi mesti diperkukuhkan lagi, ketelusan pentadbiran ditingkatkan dan kepercayaan orang ramai terhadap kehakiman mesti dikekalkan.
Beliau menegaskan, sistem perundangan perlu sentiasa menyesuaikan diri dengan perkembangan zaman untuk menangani cabaran baharu, tetapi tidak sesekali boleh mengorbankan nilai teras keadilan kehakiman. Tidak kira bagaimana masyarakat berubah, tiada sesiapa yang boleh mengatasi undang-undang.
Beliau turut menyatakan bahawa, istilah "kedaulatan undang-undang" kini kerap digunakan oleh pelbagai pihak berkepentingan politik untuk menyokong pendirian masing-masing. Walaupun kedaulatan undang-undang bisa mengikat mereka yang berkuasa, mempunyai justifikasi dan kredibiliti yang kuat, namun kadangkala ia disalahgunakan oleh pihak tertentu untuk mengekalkan imej kedaulatan undang-undang secara permukaan, sekali gus mengabaikan tuntutan substansinya.
Nordin Hassan menegaskan, menegakkan kedaulatan undang-undang bergantung kepada kumpulan profesional perundangan yang kukuh serta institusi kehakiman yang mantap dan berprinsip. Hakim memikul tanggungjawab menjaga maruah undang-undang dan melaksanakan keadilan proses kehakiman, serta mesti berusaha mengekalkan keyakinan masyarakat terhadap sistem kehakiman.
Beliau menyatakan bahawa kebebasan kehakiman merupakan teras utama dalam sistem kedaulatan undang-undang, di mana hakim mesti membuat keputusan secara bebas tanpa campur tangan mahupun tekanan luar, dan pihak eksekutif serta legislatif tidak seharusnya mencampuri sistem kehakiman dalam apa-apa bentuk sekalipun.
Beliau berkata, Malaysia dalam beberapa tahun kebelakangan ini telah melaksanakan pelbagai langkah reformasi kehakiman secara berperingkat, termasuk mempergiatkan pendigitalan mahkamah, sistem pemfailan elektronik dan prosiding secara atas talian demi memudahkan urusan kehakiman serta mengurangkan kelewatan kes. Pada masa sama, pengurusan kes turut dipertingkat bagi mengurangkan penangguhan dan memastikan keadilan bukan sahaja dilaksanakan, tetapi dapat ditegakkan secara tepat pada masanya.
