KOTA KINABALU: ASEAN perlu mengkaji rangka kerja sambungtara kuasa Kesatuan Eropah (EU) sebagai model untuk membangunkan grid elektrik serantau, kata Premier Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg.
Menurutnya, blok tersebut masih belum mempunyai rangka kerja pelbagai hala yang formal bagi kerjasama tenaga elektrik pada masa ini.
“Pengalaman EU, termasuk bekalan elektrik rentas sempadan antara negara-negara Nordik melalui kabel dasar laut, memberi perspektif yang boleh disesuaikan oleh ASEAN tanpa perlu bermula dari awal.
“Saya mencadangkan supaya mereka melihat kepada sambungtara kuasa EU. Kita tidak perlu mencipta semula, kita boleh melihat kerjasama di Eropah itu sebagai model untuk ASEAN,” katanya.
Beliau berkata demikian ketika ditemui pemberita selepas menghadiri Majlis Perasmian Pengoperasian Projek Sambungtara Grid Kuasa Sarawak–Sabah di Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC), hari ini.
Tambahnya, pendekatan itu juga akan membantu menangani pertimbangan perundangan serta kepentingan nasional dalam kalangan negara anggota.
Di samping itu, Abang Johari berkongsi pandangan Sarawak dengan menekankan ketiadaan rangka kerja kerjasama yang tersusun dalam kalangan 11 negara anggota ASEAN.
“Buat masa ini, tidak ada sebarang rangka kerja kerjasama dalam kalangan 11 negara anggota. Sebab itu ASEAN mesti mempunyai model seperti ini,” katanya.
Katanya, sambungtara elektrik antara Sarawak dan Sabah berfungsi sebagai pencetus awal ke arah pembinaan Grid Kuasa Borneo, yang kemudiannya boleh diperluas menjadi Grid Kuasa ASEAN.
“Kini Sarawak dan Sabah sudah mempunyai penyambungan ini, sebagai permulaan dan seterusnya sebagai pencetus. Kita juga sudah melakukan penyambungan dengan Kalimantan,” katanya.
Abang Johari berkata Sarawak juga telah bersetuju untuk membekalkan elektrik kepada Brunei, sekali gus membentuk teras kepada Grid Borneo, manakala perancangan sedang dibuat untuk meluaskan sambungan kuasa dari Sabah dan Sarawak ke selatan Filipina.
“Selain itu, kita juga bersetuju untuk membekalkan kuasa kepada Singapura. Apabila anda melihat ini bersama-sama dengan kuasa dari Laos yang melalui Terengganu menuju ke Singapura, anda boleh melihat Grid Kuasa ASEAN sedang terbentuk,” katanya.
Namun begitu, beliau menegaskan bahawa kebanyakan pengaturan sedia ada masih bersifat dua hala, sekali gus menekankan keperluan kepada rangka kerja pelbagai hala yang melibatkan semua negara anggota ASEAN.
“Ini adalah dua hala, dan anda perlu mempunyai rangka kerja pelbagai hala dalam kalangan 11 negara anggota. Sekurang-kurangnya kita bermula dengan Grid Borneo,” katanya.
Mengenai kapasiti tenaga Sarawak, Abang Johari berkata negeri itu bernasib baik kerana mempunyai sumber tenaga yang banyak, termasuk tenaga boleh diperbaharui dan sumber rendah karbon seperti turbin gas kitaran gabungan berasaskan gas.
Beliau berkata Sarawak sedang membangunkan loji janakuasa berkapasiti 500 megawatt di Miri dan kemudahan berkapasiti 1,000 MW di Bintulu.
“Menjelang 2030, kapasiti terpasang kita dijangka mencecah 10,000 MW atau 10 gigawatt, yang boleh menjadi asas bekalan kuasa untuk kita kongsi di seluruh Borneo,” katanya.
“Pengalaman EU, termasuk bekalan elektrik rentas sempadan antara negara-negara Nordik melalui kabel dasar laut, memberi perspektif yang boleh disesuaikan oleh ASEAN tanpa perlu bermula dari awal.
“Saya mencadangkan supaya mereka melihat kepada sambungtara kuasa EU. Kita tidak perlu mencipta semula, kita boleh melihat kerjasama di Eropah itu sebagai model untuk ASEAN,” katanya.
Beliau berkata demikian ketika ditemui pemberita selepas menghadiri Majlis Perasmian Pengoperasian Projek Sambungtara Grid Kuasa Sarawak–Sabah di Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC), hari ini.
Tambahnya, pendekatan itu juga akan membantu menangani pertimbangan perundangan serta kepentingan nasional dalam kalangan negara anggota.
Di samping itu, Abang Johari berkongsi pandangan Sarawak dengan menekankan ketiadaan rangka kerja kerjasama yang tersusun dalam kalangan 11 negara anggota ASEAN.
“Buat masa ini, tidak ada sebarang rangka kerja kerjasama dalam kalangan 11 negara anggota. Sebab itu ASEAN mesti mempunyai model seperti ini,” katanya.
Katanya, sambungtara elektrik antara Sarawak dan Sabah berfungsi sebagai pencetus awal ke arah pembinaan Grid Kuasa Borneo, yang kemudiannya boleh diperluas menjadi Grid Kuasa ASEAN.
“Kini Sarawak dan Sabah sudah mempunyai penyambungan ini, sebagai permulaan dan seterusnya sebagai pencetus. Kita juga sudah melakukan penyambungan dengan Kalimantan,” katanya.
Abang Johari berkata Sarawak juga telah bersetuju untuk membekalkan elektrik kepada Brunei, sekali gus membentuk teras kepada Grid Borneo, manakala perancangan sedang dibuat untuk meluaskan sambungan kuasa dari Sabah dan Sarawak ke selatan Filipina.
“Selain itu, kita juga bersetuju untuk membekalkan kuasa kepada Singapura. Apabila anda melihat ini bersama-sama dengan kuasa dari Laos yang melalui Terengganu menuju ke Singapura, anda boleh melihat Grid Kuasa ASEAN sedang terbentuk,” katanya.
Namun begitu, beliau menegaskan bahawa kebanyakan pengaturan sedia ada masih bersifat dua hala, sekali gus menekankan keperluan kepada rangka kerja pelbagai hala yang melibatkan semua negara anggota ASEAN.
“Ini adalah dua hala, dan anda perlu mempunyai rangka kerja pelbagai hala dalam kalangan 11 negara anggota. Sekurang-kurangnya kita bermula dengan Grid Borneo,” katanya.
Mengenai kapasiti tenaga Sarawak, Abang Johari berkata negeri itu bernasib baik kerana mempunyai sumber tenaga yang banyak, termasuk tenaga boleh diperbaharui dan sumber rendah karbon seperti turbin gas kitaran gabungan berasaskan gas.
Beliau berkata Sarawak sedang membangunkan loji janakuasa berkapasiti 500 megawatt di Miri dan kemudahan berkapasiti 1,000 MW di Bintulu.
“Menjelang 2030, kapasiti terpasang kita dijangka mencecah 10,000 MW atau 10 gigawatt, yang boleh menjadi asas bekalan kuasa untuk kita kongsi di seluruh Borneo,” katanya.