Pada 24 April, semasa majlis pelancaran aktiviti utama 'Hari Angkasa China' ke-11 yang diadakan di Chengdu, Sichuan, Agensi Pentadbiran Angkasa Negara China telah mengumumkan hasil kajian terbaru sampel bulan misi Chang'e 5. Selepas penemuan Chang'e Stone pada tahun 2022, saintis China sekali lagi menemui dua mineral baharu daripada sampel bulan Chang'e 5 yang dinamakan masing-masing sebagai Magnesium Chang'e Stone dan Cerium Chang'e Stone. Dengan ini, jumlah mineral bulan baharu yang ditemui manusia dalam tanah bulan yang dibawa pulang meningkat kepada 8 jenis.
Difahamkan, Magnesium Chang'e Stone dan Cerium Chang'e Stone masing-masing telah diluluskan oleh Jawatankuasa Penamaan dan Pengelasan Mineral Baharu Persatuan Mineralogi Antarabangsa. Kedua-duanya merupakan mineral fosfat nadir bumi, tersembunyi di dalam debu mikro tanah bulan, dengan saiz zarah hanya beberapa mikron, serta struktur kristal yang unik dan halus, dan tiada mineral seumpamanya yang sama di Bumi. Ia termasuk dalam kumpulan Rumurutite seperti Chang'e Stone yang ditemui sebelum ini, di mana mineral kumpulan ini merupakan mineral fosfat yang biasa ditemui dalam sampel bulan, Marikh dan asteroid, tetapi mempamerkan kepelbagaian komposisi dan ketidaksempurnaan taburan pada objek angkasa lepas yang berbeza.
Pakar yang ditemuramah menyatakan, penemuan kali ini memberi bukti saintifik penting untuk memperdalamkan kajian tentang komposisi bahan bulan, evolusi geologi, serta meneroka asal usul bulan, dan merupakan satu lagi pencapaian penting penggabungan penerokaan angkasa jauh dan penyelidikan sains asas China. Penemuan mineral bulan yang kaya dengan unsur nadir bumi ini turut menyediakan data asas bagi menilai potensi sumber nadir bumi di bulan dan penggunaan sumber di tempat pada masa depan.
Magnesium Chang'e Stone ditemui oleh Institut Geologi Nuklear Beijing Kumpulan Nuklear Nasional China (singkatan 'Nuklear Institut Kajian Geologi') bersama Balai Cerap Astronomi Negara Akademi Sains China dan Kolej Teknologi Gunaan Jiangxi. Ia berbentuk kristal berbatang pendek, saiz zarah hanya 2 hingga 30 mikron, tidak dapat dilihat secara mata kasar.
Ketika membincangkan perbezaan antara Chang'e Stone dan Magnesium Chang'e Stone, Timbalan Pengarah Bahagian Analisis Institut Kajian Geologi Nuklear Kumpulan Nuklear Nasional China, Ge Xiangkun menyatakan, perbezaan utama terletak pada komposisi dan struktur kristal. Beliau memberi analogi rumah, di mana bezanya adalah salah satu 'bilik' diduduki oleh besi dalam mineral pertama, manakala yang kedua oleh magnesium, manakala unsur dalam 'bilik' lain adalah sama. Selain itu, 'ketinggian tingkat' Magnesium Chang'e Stone kira-kira separuh daripada Chang'e Stone.
Pakar sains terkemuka Kumpulan Nuklear Nasional China, Li Ziying, menjelaskan bahawa berbeza mineral terbentuk dalam keadaan berbeza, dan kandungan magnesium yang lebih tinggi dalam Magnesium Chang'e Stone bererti kemungkinan ia terbentuk pada suhu lebih tinggi. Komposisi dan struktur unik Magnesium Chang'e Stone menjadi sampel mineralogi baharu untuk penyelidikan evolusi pembentukan bulan, aktiviti magmatik dan pembezaan kimia.
Cerium Chang'e Stone pula ditemui oleh pasukan penyelidik Akademi Sains Geologi China. Ia ditemui dalam sampel bulan Chang'e 5 dan juga pada seketul meteorit bulan yang jatuh di tanah China. Tidak seperti Chang'e Stone yang kaya dengan unsur nadir bumi berat Yttrium, Cerium Chang'e Stone merupakan mineral kalsium fosfat yang kaya dengan unsur nadir bumi ringan iaitu cerium. Ia tidak berwarna dan lutsinar, mempunyai kilauan kaca, rapuh, berpermukaan pecahan seperti cangkerang, serta saiz zarah sekitar 3 hingga 15 mikron.
Akademik Akademi Sains China, Hou Zengqiang, menyatakan bahawa mineral bulan baharu yang ditemui dalam sampel tanah bulan misi Apollo Amerika lebih kaya dengan nadir bumi berat, sedangkan China melalui sampel bulan Chang'e 5 menemui mineral dengan ciri-ciri kaya nadir bumi ringan yang lebih ketara. Ini menunjukkan bahawa dalam proses evolusi magma bulan, unsur nadir bumi ringan dan berat mempunyai kelakuan pembezaan yang jelas. Ini beri bukti mineralogi penting untuk memahami mekanisme pembezaan kristalisasi bahan dalaman bulan, memperkayakan pengetahuan tentang kelakuan geokimia unsur nadir bumi, dan membuka perspektif baharu terhadap mekanisme pembentukan pelbagai jenis simpanan nadir bumi di Bumi.