Menteri Kewangan Amerika Syarikat, Besent, menyatakan bahawa perjanjian antara Amerika Syarikat dan Iran berkaitan Selat Hormuz mungkin akan tercapai pada 4 atau 5 haribulan.
Beliau ketika ditemu bual dalam program Squawk Box oleh CNBC berkata: “Kami sedang berunding dengan pihak Iran. Berkemungkinan hari ini atau esok kita akan mempunyai peluang untuk mencapai perjanjian, membuka semula selat itu, dan menormalkan situasi konflik semasa.”
Apabila ditanya sama ada Iran boleh mengenakan bayaran tol laluan kepada kapal-kapal, Besent menegaskan bahawa ia akan menjadi pelayaran bebas.
Beliau memaklumkan, sebaik sahaja kapal dagang yang terperangkap di Teluk Parsi dapat kembali berlayar, bukan sahaja bekalan tenaga dijangka akan semakin baik, malah penghantaran produk baja, produk petroleum dan gas industri juga akan kembali normal.
Presiden Amerika Syarikat, Trump, turut menegaskan bahawa perjanjian untuk membuka semula Selat Hormuz mungkin akan tercapai seawal 5 haribulan, namun beliau juga memberi amaran kepada Iran bahawa jika rundingan gagal, negara tersebut akan menerima akibat yang berat.
Trump memberitahu Fox News: “Selat itu akan segera dibuka, jika tidak, mereka akan menerima akibat yang teruk — dan selat itu tetap akan dibuka.”
Perjanjian sementara untuk tempoh 60 hari
Pada masa yang sama, laman berita Amerika Axios pada 4 haribulan melaporkan bahawa Amerika Syarikat, Iran dan Oman sudah hampir mencapai perjanjian sementara untuk membuka semula Selat Hormuz, dan pihak Amerika berharap dapat mengumumkan perjanjian tersebut pada 5 haribulan.
Laporan tersebut menyatakan, rundingan mengenai perjanjian sementara untuk pembukaan semula Selat Hormuz telah berlangsung selama beberapa minggu. Perjanjian sementara ini bertujuan untuk memulihkan gencatan senjata antara Amerika Syarikat dan Iran serta menghidupkan semula rundingan Perjanjian Nuklear Iran, di samping memenuhi sebahagian permintaan Iran supaya mempunyai kawalan lebih besar ke atas laluan di Selat Hormuz, kawalan yang sebelum ini tidak dimiliki Iran sebelum bermulanya konflik.
Laporan itu, yang memetik dua sumber dari rantau tersebut, menyatakan bahawa perjanjian sementara yang sedang dibincangkan akan memperuntukkan tempoh 60 hari sebagai pengaturan sementara pembukaan semula Selat Hormuz, dilaksanakan bersama oleh Oman dan Iran, dan tempoh ini mungkin akan disambung.
Antara butiran perjanjian: Semua kapal yang memasuki Teluk Parsi melalui selat akan melalui laluan utara di perairan Iran. Semua kapal yang keluar ke Laut Arab akan melalui laluan selatan di perairan Oman dengan kerjasama Iran. Tiada sebarang bayaran tol atau caj lain akan dikenakan sepanjang tempoh 60 hari. Dalam masa 30 hari, ranjau di tengah-tengah selat akan dilenyapkan. Selepas pelenyapan ranjau, laluan tengah akan digunakan untuk pelayaran, tertakluk kepada pengaturan kekal yang akan dipersetujui melalui rundingan lanjut antara Oman dan Iran.
Laporan itu juga menyatakan bahawa selain rundingan antara Oman dan Iran, wakil dari Qatar, Pakistan dan Arab Saudi turut terlibat dalam usaha pengantaraan, dan Amerika Syarikat juga terlibat secara aktif dalam rundingan tersebut. Utusan Khas Presiden Amerika, Witkoff telah beberapa kali berkomunikasi dengan Menteri Luar Iran Aragchi dan Menteri Luar Oman Badr baru-baru ini.
Laporan itu berkata, dua sumber dari rantau tersebut menyatakan Aragchi pada hujung minggu lalu telah bersetuju secara prinsip kepada perjanjian itu, tetapi masih memerlukan kelulusan daripada Pemimpin Tertinggi Iran, Mujtaba dan Majlis Keselamatan Negara Tertinggi. Seorang pegawai Amerika Syarikat dan seorang sumber rantau mengesahkan bahawa kepimpinan Iran telah melengkapkan proses kelulusan pada 4 haribulan.
Rundingan mencatat kemajuan positif
Jurucakap Kementerian Luar Iran, Baghaei, pada 4 haribulan menyatakan bahawa Iran masih sedang berunding dengan Oman mengenai Selat Hormuz, dan perundingan di peringkat teknikal dan politik sedang berlangsung secara positif.
Beliau berkata, fokus rundingan kali ini ialah menentukan laluan selamat untuk kapal berlayar. Iran kini bekerjasama dengan Oman untuk merangka mekanisme yang perlu untuk menguruskan pelayaran di selat itu, dan hasil akhir akan diumumkan selepas semua rundingan selesai.
Tidak kenakan caj laluan tetapi kenakan caj perkhidmatan
Beberapa pegawai Iran menyatakan bahawa dalam cadangan perjanjian tersebut, tiada caj laluan akan dikenakan, tetapi akan mengenakan caj perkhidmatan yang akan digunakan untuk menangani impak alam sekitar daripada pelayaran, keselamatan kapal dagang dan tangki serta peruntukan kakitangan, dengan hasil akan dibahagi sama rata antara Iran dan Oman.
Harga minyak dunia jatuh lebih 5%
Berlatarbelakangkan jangkaan optimis bahawa perjanjian antara Amerika dan Iran mengenai Selat Hormuz akan tercapai tidak lama lagi, harga niaga hadapan minyak mentah dunia pada awal dagangan 4 haribulan jatuh mendadak, sebelum bergerak sederhana lemah sepanjang sesi dagangan, dan akhirnya ditutup dengan kejatuhan jelas melebihi 5%.
Sehingga tamat dagangan pada hari tersebut, harga minyak mentah ringan untuk penghantaran September di Bursa Komoditi New York turun USD4.57 setong, ditutup pada USD75.77 setong, penurunan sebanyak 5.69%; manakala harga minyak mentah Brent untuk penghantaran Oktober di Bursa London turun USD4.41 setong, ditutup pada USD79.36 setong (kira-kira RM324.86), penurunan sebanyak 5.26%.